هنر مندان
مقدمه
در این تحقیق آشنا می شوید با پنج هنرمند مشهور جهان که هر کدام سبکی دارند. طراحی تشکیل شده است ازچند مرحله که دراین قسمت با این روش ها آشنا می شویم .
مفهوم طراحی :
طراحی ،یکی از قدیم ترین روش های برقراری ارتباط میان انسان است که بیش تر با ابزار های ساده و به کمک خطوط اجرا می شود .
کلمه ای طراحی در لغت نامه به معنی ((طرح افکنی ))و ((نقشه ریزی)) آمده است .
اما درمعنای تخصصی ،باز آفرید ن تصاویر عینی یا تجسم بخشیدن به تصاویر ذهنی است .
هنرمندان قدیم ایران نیز طرح و نش را همجدا نمی دانستند وطرح را با خطوط مداد ی ترسیم و سپس آن را رنگ آمیزی می کرند .طراحی مستقل در ایران ،با هنر مندانی چون ((محمدی ))و ((شیخ محمد )) آغاز شد و سپس در آثار طراح بزرگ ایران ((رضا عباسی )) به اوج رسید .
در هنر غرب پس از رنسانس پیروی از طبیعت و تقلید شکل ظاهری اجسام و موجودات چند قرن ادامه داشت .
در جهان امروز،طرح وطراحی دردو حوزه ی design ))((drawing)) (( مطرح می شود . طراحی یا drawing بیشتر احسلسات فی البداهه طراح را بیان می کند .design نوعی طراحی مرحله به مرحله و مبنای اصول است که جنبه ی کاربردی دارد . 1
Drawing دامنه بسیار وسیعی دارد و به دلایل مختلفی انجام می شود. بیشتر این طرح ها تصاویر انسان ، حیوانات ، طبیعت واشیاست که با مداد ،زغال ،گچ و مرکب اجراشده اند .drawing شامل سه گونه مهم یادداشت تصویری ، اتود یا پیش طرح و طراحی کامل است .2
1- طراحی (1)92/359 – فریبا شاپور – شرکت ونشر کتاب های درسی ایران – چاپ اول 1384
2- طراحی (1)92/359 – فریبا شاپور – شرکت ونشر کتاب های درسی ایران – چاپ اول
کته کل ویتس
تعداد زنان نقاش کم است ولی می توان نقاشان چون آنجلیکا کوفمی ، ویجی لوبون و روزابن هود را حساب آورد .
برت مور یزو ـ سوزان ولا دون ( همان کسی که دگا طراحی های او را دید و گفت تو یکی از ما هستی ). 1
کته کل ویتس که نقاش عصر معاصر است او با تک نیک اچینک ، چوب چاپ و لیتوگراف کار می کرد و عمر خود را به صرف طراحی سیاه سفید با مداد ، پاستلی و قلم مرکب کرد .نام او کته اشمیت است و هشتم ژوئیه 1868 در کانیگیرگ در پروس شرقی به دنیا آمد نام پدر لوترن وروحانی انقلابی بود وکته کل ویتس تاثیر او قرار گرفت واز اوایل زندگی شون به تصویر کشیدن یقه چرکین ها را در سر می پرورانید .
آثار او به موضوع محدود می شود به پیکرهای زمخت و بچه های گرسنه درشتچشم و تصاویر آن از بی عدالتی انسان به انسان است در 16 سالگی موفق به کشف موضوعات مورد نظر خود کرد این طراحی ها با طراحی های آخر عمراو همانند است او نقاشی با رنگ روغن و کنار گذاشت و به سوی نقاشی با سیاه و سفید کرد .
او از رامبرانت ،گویا و دومیه الهام می گرفت ولی در مسیر آنها بر می داشت .او در سال 1890 با دسر کارل کل ویتس ازدواج کرد و تا جنگ جهانی دوم که آثار او در اثر خرابی خانه از بین رفت .
او دو پسر داشت که یکی از آنها سر باز آلمانی بود که در اوایل سال 1914 کشته شد و او نا امیدانه به کشید فقر انسان و جنگ زدگی کرد .
او تحت تاثیر نمایشنامه گر هارت هاتپن درمورد گرفتاری ومخمصه پارچه بافان پنج سال ازعمرخود رابه طراحی وتهیه 16اثرجنگ چاپ درابطه بااین موضوع نمود
در سال1898نمایشگاهی درایستگاه راه آهن برپا کرد که به خاطربا فندگان به اومدال طلا داده شد کته کل ویتس زنی کوچک اندام زشت ،سپید موی جدی و درشت چشم همواره نگران آنچه که طراحی می کرده بود و استاد خط و درجات تیره روشن بود .
با مرگ پسرش آثارش نا امیدانه و موضوعات غمگین ترین بود ن .او به منظرهای نگاه نمی کرد به سیمهای خاردار – دود کش کارخانه ها – دیوارهای کاهگلی چرک را می دیداو از دریچه ای دید خود دنیا را می دید و نابینایان ،بیماران را مورد توجه قرار می داد.
1- طراحی های کته کل ویتس – رومن رولان – مقدمه از استفن لانگ استریت- سیاوش یغمایی – انتشارات بهار – فروردین – چاپ اول 1378
2
قبل از توجه دنیا به او 50 سال داشت و آثارش ویرانگر – درون گرا و فکر فرورونده بود و فقط قدرت طراحی به کارهایش زندگی می بخشید .درآثارش همیشه فقر ،گرسنگی ،شکست خورده واسثمار شده به چشم می خورد .
این ها تصاویر رنجدیده او بند و بیانگر خصوصیات سنین پیری او است .
پیکرهای پر از خطوط واستخوانهای پیدا است وخیالی آنها شبه شبح هستند شبح زن پیر.
در سال 1933 پی برد که نیروی جانور خوی آلمان می خواهد او را از حقوق سیاسی و اجتماعی محروم کند او می گوید (من اتنظارداشتم مردم به دنبال من بیایند یا اقلا بنویسند . ولی در اطراف من فقط سکوت بود ) استاد خود را از دست داد. 1
شوهرش مرد و هنرش را هنر فاسد و منحط تلقیگردید ودیگر گالریها وتنها یش را دیگر آثار او را ممنوع کردند .
بعد نزد دیگر( درسدن )پناه آوردو در آنجا در22آوریل 1945با گفتن (سلام من به همه )چشم از جهن فروبست .
طراحی های او از سقوط ملت او ازانسانیت به حقیق حرض وآزاست .آثاری پر توان و ماهرانه که سانایانای فیلسوف می گوید (آنها که نمی توانند گذشته را به یاد بیاورند محکومند که باز تکرارش کند) 2
1- طراحی های کته کل ویتس – رومن رولان – مقدمه از استفن لانگ استربت – سیاوش یغمایی – انشارات بهار – فروردین – چاپ اول 1378
2- طراحی های کته کل ویتس – رومن رولان – مقدمه از استفن لانگ استربت – سیاوش یغمایی – انتشارات بهار – فروردین – چاپ اول 1387
3
زندگینامه ی استاد محمود فرشچیان
محمود فرشچیان (زادهٔ ۱۳۰۸ خورشیدی در اصفهان) مینیاتوریست مشهور ایرانی است. او را صاحب سبک جدیدی در نگارگری ایرانی میدانند.
زندگی
فرشچیان متولد ۱۳۰۸ هجری در اصفهان است.
کودکی
او در سالهای پیش از مدرسه از روی نقشههای قالی طرح میزد. پدر فرشچیان که نماینده فرش اصفهان بود با دیدن استعداد فرزندش، وی را به کارگاه نقاشی استاد حاج میرزا آقا امامی برد.
نوجوانی و جوانی
او طی تحصیلات مقدماتی نزد حاج میرزا امامی، هنرمند نامی اصفهان، به یادگیری نقاشی دلبستگی پیدا کرد. او در مطالعه آثار تاریخی شهر اصفهان (چهل ستون، عالی قاپو، مسجد شیخ لطف الله و... طرحهای اسلیمی و ختایی کاشیکاریهای بی نظیر آن آثار) سر از پا نمیشناخت و چون محققی موشکافانه این نقشها را مطالعه میکرد. فرشچیان حتی در دورهٔ سربازی نیز دست از قلم و رنگ برنداشات و آثاری دیدنی آفرید که مورد تشویق مقامات قرار گرفت.
دیپلم عالی
سال ۱۳۲۹ پس از ۶ سال فعالیت و کسب هنر در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان، فرشجیان به کسب دیپلم عالی نائل آمد. آثار دوران شاگردی او هنوز در هنرستان موجود است.
سفر به اروپا
فرشچیان پس از آموزش نزد استاد امامی و بهادری و فارغالتحصیلی از مدرسه هنرهای زیبا اصفهان برای گذراندن دوره هنرستان هنرهای زیبا به اروپا سفر کرد و چندین سال به مطالعهٔ آثار هنرمندان غربی در موزهها پرداخت. بنا به گفتهٔ وی در موزههای اروپا اول کسی بود که وارد موزه میشد با بستهای از کتاب و قلم، و در نهایت آخر از همه، خود او بود که از موزه خارج میشد.
بازگشت به ایران
پس از بازگشت به ایران، فرشچیان کار خود را در اداره کل هنرهای زیبای تهران آغاز کرد و به مدیریت اداره ملی و استادی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران برگزیده شد. محمود فرشچیان، هم اکنون در نیوجرسی آمریکا ساکن است و سفرهای دورهای و فصلی به ایران دارد.
سبک و ویژگی آثار
او را صاحب سبک جدیدی در نگارگری ایرانی میدانند. طراحی و شناخت و بکارگیری صحیح رنگها و قدرت قلم و صلابت و استواری خطوط قلم گیری، باعث شهرت آثار او شدهاست. از دید درونمایه، آثار استاد فرشچیان از ادبیات عرفانی و باورهای مذهبی الهام گرفتهاست. به هنگام نقاشی، او اغلب به موسیقی گوش میدهد و این اثرگیری از موسیقی، در آثار او نمایان است. اثرمتقابل صداهای ملایم پرنده، چکیدن، آبشار، شرشر، سقوط و چلپچلوپ را میتوان در آثار او یافت.
آثار
برخی از آثار استاد به شرح زیر میباشند:
«ضامن آهو»: طرحی از شمایل امام رضا
«پنجمین روز آفرینش»: در این تابلو همهٔ مخلوقات زمینی و آسمانی به ستایش پروردگار مشغولاند.
«عصر عاشورا»: استاد در مورد نحوه طراحی این اثر جاویدان میگوید:
«سه سال پیش از انقلاب روز عاشورا مادرم مرا نصیحت کرد و گفت: به روضه گوش کن تا چند کلمه حرف حساب بشنوی. و من با ایشان گفتم: من اول در اتاقم کاری دارم بعد خواهم رفت. حال عجیبی به من دست داد. وارد اتاق شدم، قلم را برداشتم و تابلوی عصر عاشورا را شروع کردم. قلم را که برداشتم تابلویی شد که الآن هست بدون هیچ تغییری».
طراحی ضریح امام رضا
آخرین تابلوی او «کوثر» به نام خانم فاطمه زهرا (س) میباشد.
منتخبی از جوایز
۱۳۷۹: انضمام نام هنرمند در فهرست روشنفکران قرن بیست و یکم
۱۳۷۲: نشان درجه یک هنر
۱۳۶۴: تندیس طلایی اسکار ایتالیا
۱۳۶۳: نشان هنر نخل طلایی ایتالیا
۱۳۶۳: تندیس طلایی اروپایی هنر، ایتالیا
۱۳۶۲: دیپلم آکادمیک اروپا، آکادمی اروپا، ایتالیا
۱۳۶۱: دیپلم لیاقت دانشگاه هنر، ایتالیا
۱۳۶۰: مدال طلای آکادمی هنر و کار، ایتالیا
۱۳۵۲: جایزهٔ اول وزارت فرهنگ و هنر، ایران
۱۳۳۷: مدال طلای جشنوارهٔ بینالمللی هنر، بلژیک
۱۳۳۱: مدال طلای هنر نظامی، ایران
*********************************************************
نگاهی دیگر به زندگی استاد
مختصری از زندگی نامه استاد محمود فرشچیان محمود فرشچیان به سال 1308 شمسی در اصفهان ، پایتخت هنر ایران ، دیده به جهان گشود . پدرش ، حاج غلامرضا فرشچیان ، از تجار فرش بود و در کار هنر قالی بافی دست داشت .
این زمینه مساعد برای پرورش ذوق و شوق او در راه آشنایی با هنر موثر افتاد . از سالهای پیش از مدرسه از روی نقشه های قالی طرح میزد ، تا به تدریج دستش در کار نقش پردازی روان گردید . فرشچیان در طی تحصیلات مقدماتی در محضر استاد میرزاآقا امامی اصفهانی هنرمند چیره دست و پرآوازه دیار اصفهان ، به آموختن نقاشی دلبستگی تمام پیدا کرد و دل در گرو نقشهای زیبا بست . او از کار هنر احساس رضایت و شادمانی داشت . از کلاس هفتم دبیرستان فرشچیان قدم به هنرستان هنرهای زیبای اصفهان گذاشت و چهار سال در آن جایگاه عاشقی ، زیر نظر استاد عیسی بهادری ، استاد نابغه و توانمند نقاشی قالی ، مینیاتور ، نقاشی رنگ و روغن ، به فراگیری اصول و مبانی طراحی نقوش سنتی (نقشه قالی ، تذهیب ، مینیاتور) پرداخت .
بدون شک نقش استاد عیسی بهادری در پرورش و خلاقیتهای محمود فرشچیان نقشی فوق العاده ارزشمند بود .استاد در بیان احساس و تجسم شعرگونه عواطف ، به شیوه ای کاملا جدید موفق به هماهنگی و همگامی میان مضمون و محتوا و شکل و فرم نقاشی هایش گردید و این مشخصه اصلی کار او در نقاشی شد . فرشچیان در جوانی بسیار پرتلاش و خستگی ناپذیر به کار و طراحی نقوش مختلف میپرداخت . او در مطالعه آثار تاریخی شهر اصفهان (چهل ستون ، عالی قاپو ، مسجد شیخ لطف الله و ... طرحهای اسلیمی و ختایی کاشیکاری های بی نظیر آن آثار سر از پا نمیشناخت و چون محققی موشکافانه این نقش ها را مطالعه میکرد . فرشچیان حتی در دوره سربازی نیز دست از قلم و رنگ برنداشات و آثاری دیدنی آفرید که مورد تشویق مقامات قرار گرفت .
سال 1329 بعد از 6 سال فعالیت و کسب هنر در هنرستان هنرهای زیبای اصفهان ، فرشجیان به کسب دیپلم عالی نائل آمد . آثار سالهای شاگردی استاد هنوز در مرکز هنرستان ، موجود است . بدون تردید استاد محمود فرشچیان یکی از پدیده های هنر نگارگری (مینیاتور) در عصر حاضر است و او در طراحی و شناخت و بکارگیری رنگها فوق العاده قدرتمند و قوی است . این قدرت قلم و صلابت و استواری خطوط قلم گیری است که از او هنرمندی پرآوازه و مشهور ساخته است . از نظر محتوا و مضمون ، آثار استاد عمدتا با الهام از ادبیات عرفانی و باورهای مذهبی ساخته و پرداخته شده اند . سخن آخر اینکه امروز استاد فرشچیان از پس نزدیک به پنجاه سال کسب هنر و مهارت در کار نقاشی و خلق نقشهای دلنشین و جشم نواز ، هنرمندی است که به جرآت میتوان او را صاحب سبک جدید در نقاشی ایرانی (مینیاتور) دانست .
****************************************************************8
نگاهی دیگر به زندگی استاد
زندگی نامه استاد محمود فرشچیان
محمود فرشچيان به سال 1308 شمسي در اصفهان، پايتخت هنر ايران، ديده به جهان گشود. پدرش، حاج غلامرضا فرشچيان، از تجار فرش بود و در كار هنر قالي بافي دست داشت. اين زمينه ي مساعد براي پرورش ذوق و شوق او در راه آشنايي با هنر مؤثر افتاد. از سال هاي پيش از مدرسه از روي نقش هاي قالي طرح مي زد، تا به تدريج دستش در كار نقش پردازي روان گرديد. فرشچيان در طي تحصيلات مقدماتي در محضر استاد ميرزا آقا امامي اصفهاني، هنرمند چيره دست و پرآوازه ي ديار اصفهان، به آموختن نقاشي دل بستگي تمام پيدا كرد و دل در گرو نقش هاي زيبا بست. او از كار هنر احساس رضايت و شادماني داشت. فرشچيان در كارگاه استاد امامي آموخت كه در كار هنر بايد عاشق بود و سخت كوش وگرنه راه به جايي نخواهد برد. چنان كه ((عاشقي شيوه ي رندان بلاكش باشد)).
فرشچيان، در ادامه ي راه، از كلاس هفتم دبيرستان (14 سالگي) قدم به هنرستان هنرهاي زيباي اصفهان گذاشت و چهار سال در آن جايگاه عاشقي، زير نظر استاد عيسي بهادري، استاد نابغه و توانمند نقش قالي، مينياتور، نقاشي رنگ روغن، به فراگيري اصول و مباني طراحي نقوش سنتي (نقشه ي قالي، تذهيب، مينياتور) پرداخت. بدون شك نقش استاد عيسي بهادري در پرورش و خلاقيت هاي محمود فرشچيان نقشي فوق العاده ارزشمند بود. زيرا فرشچيان، با اعتقاد كامل به مهارت و توانايي هاي عيسي بهادري، از سمت شاگردي محضر استادش عاشقانه بهره مي گرفت و نقش مي زد، به نحوي كه تلاش بي وقفه و تمرين هاي شبانه روزي فرشچيان سبب شگفتي و تعجب همگان، به خصوص خانواده شده بود.
اين تلاش سرانجام قلب و روحش را سرشار از نقش ها و رنگ هاي زيبا ساخت. از آن جا كه هنر و ادبيات ايران زمين از ديرباز همگامي و هم دلي خود را در ثبت ارزش هاي فرهنگي جلوه گر ساخته بود، فرشچيان با دلبستگي، به مطالعه ي ادبيات و شعر عرفاني همت گماشت تا بدان جا كه خود نيز گاه شعر مي سرود. بازتاب آشنايي ادبيات عرفاني در آثار استاد فرشچيان بعد ها موجد يكي از ويژگي هاي تحسين برانگيز نقاشي او گرديد.
استاد در بيان احساس و تجسم شعر گونه ي عواطف، به شيوه اي كاملا جديد، موفق به هماهنگي و همگامي ميان مضمون و محتوا و شكل و فرم نقاشي هايش گرديد و اين، مشخصه ي اصلي كار او در نقاشي شد.
فرشچيان در جواني بسيار پرتلاش و خستگي ناپذير به كار و طراحي نقوش مختلف مي پرداخت. او در مطالعه ي آثار تاريخي شهر اصفهان (چهل ستون، عالي قاپو، مسجد شيخ لطف الله،... و طرح هاي اسليمي و ختايي كاشي كاري هاي بي نظير آن آثار سر از پا نمي شناخت و چون محققي موشكافانه اين نقش ها را مطالعه مي كرد. فرشچيان حتي در دوره ي سربازي نيز دست از قلم و رنگ برنداشت و آثاري ديدني آفريد كه بسيار مورد تشويق مقامات قرار گرفت. تابلو صوفيان رقص كنان ساغر شكرانه زدند از جمله ي آن آثار است.
فرشچيان در سال1332 تصميم گرفت براي ديدن آثار هنري هنرمندان معروف جهان سيري در موزه هاي دنيا كند. اين سفر دو سال به طول انجاميد و بر دانش و تجربيات هنري استاد افزود و ذستاوردي جهاني از هنر اندوخت. از آنجا كه ((هنرهاي زيبا)) در جست و جوي هنرمندان خوش ذوق و اصيل براي آموزش هنر بود، فرشچيان در سال 1338 در هنرستان هاي وابسته به آن در تهران به تعليم هنرجويان مشغول شد.
بدون ترديد استاد محمود فرشچيان يكي از پديده هاي هنر نگارگري در عصر حاضر است. او در طراحي و شناخت و به كارگيري رنگ ها فوق العاده قدرتمند و قوي است. اين قدرت قلم و صلابت و استواري خطوط قلم گيري است كه از او هنرمندي پرآوازه و مشهور ساخته است. از نظر محتوا و مضمون، آثار فرشچيان عمدتا با الهام از ادبيات عرفاني و باورهاي مذهبي ساخته و پرداخته شده اند. از حيث تكنيك و فرم نوآوري و ابتكار، آثار استاد فرشچيان بسيار دلنشين و مناسب ارزيابي شده است، زيرا كه بنيان آن بر اصول و مباني نقاشي اصيل ايراني پايه ريزي شده است. فرشچيان با حفظ تمامي ويژگي هاي ارزشمند نگارگري ايراني است كه به نوآوري مي پردازد. به همين دليل است كه موفق در هنر مي نمايد.
حاصل كار بي وقفه ي استاد آثار نقاشي بسيار زيادي است كه در كتاب هاي هنري او به چاپ رسيده است.
سخن آخر اين كه امروز استاد فرشچيان از پس نزديك به پنجاه سال كسب هنر و مهارت در كار نقاشي و خلق نقش هاي دلنشين و چشم نواز، هنرمندي است كه به جرات مي توان او را صاحب سبك جديد در نقاشي ايراني (مينياتور) دانست و دل خوش داشت به آينده ي هنري جواناني كه مشتاقانه تحت تاثير قلم روان و سيال و رنگ هاي نوازش گر او آرزوي شاگردي استاد و بهره گرفتن از درياي تجارب او را دارند. بيش از سه دهه است كه شاهكارهاي ارزنده ي استاد در نمايشگاه هاي صاحب نام ايران و جهان مورد ارزيابي هنري و نقد و بررسي صاحب نظران قرار مي گيرد و همگان سر تسليم در برابر شكوه و عظمت اين هنرمند و استاد كم نظير اصفهاني فرود مي آورند.
قلمش روان و پرتوان باد، به هميشه ي ايام.
منبع : نگارگري ايراني . سيذ محمود افتخاري . انتشارات زرين و سيمين
1381
*****************************************************8
مصاحبه با استاد
" استاد محمود فرشچیان "
متولد 1308 – اصفهان پس از تعلیم گرفتن ازهنرورانی بزرگ ، چون حاج میرزا آقا امامی و استاد عیسی بهادری و گذراندن دوره هنرستان هنرهای زیبا به اروپا رفت و چندین سال به مطالعه ، و کار در موزه ها مشغول شد. منتقدان و هنرشناسان بزرگ جهان هنر ، او را مورد بررسی و تحسین قرار داده اند و تابلوهای او در موزه های معتبر دنیا جای گرفته است. استاد فرشچیان در نقاشی ایران صاحب سبک و مکتب خاص است.
گفتگو با استاد محمود فرشچیان
- استاد ، لطف فرموده به گوشه ای از فعالیتهای خود در ارتباط با هنر نگارگری، خصوصا نقاشی ایرانی در خارج از کشور اشاره بفرمائید.
تا آنجا که به یاد دارم ، در گذشته و حال سعی ام بر این بوده که هنر نقاشی اصیل ایرانی را به دنیا بشناسانم. این هنر، از جمله هنرهایی است که تا کنون آنچنان که باید، حقش ادا نشده و بیشتر، منقدین و هنرشناسان خارجی هستند که هنر عظیم نقاشی ایرانی را نقد و بررسی کرده و در کتابها نگاشته اند. من به سهم خود با برگزاری نمایشگاههایی در نقاط مختلف دنیا ، سعی کرده ام حتی المقدور این هنر و اصالت فرهنگی را در حد توان خود به افردی که علاقمند به شناخت آن هستند بشناسانم . علاوه بر نمایشگاهها، اخیرا کتابی نیز از آثار من در آلمان چاپ شده است. این کتاب را یونسکو جزء آثار برگزیده خود ارائه داده و بزرگترین منتقد نقاشی دنیا "پروفسور استوارت کاریولش" که در نقاشی ایرانی و اسلامی دارای اعتبار ویژه ای می باشد، بر این کتاب نقد نوشته است . این کتاب از سوی موزه "ویکتوریا آلبرت " لندن و مدیر کل یونسکو به اکثر موزه ها، کلکسیونها، کتابخانه های بزرگ دنیا و کتابخانه های شخصی کسانی که به کتب هنری علاقه نشان می دهند ارسال شده و مورد استقبال آن علاقمندان قرار گرفته است.
- استاد با توجه به اینکه مدتی است در خارج از کشور اقامت دارید، برداشت مردم جهان را ، درباره هنر ملی و اسلامی ما چگونه می بینید؟
همانطور که صورت اشخاص در تمام دنیا با هم فرق می کند، سجایای اخلاقی و سلیقه های آنها نیز با یکدیگر متفاوت است. ممکن است یک ایرانی نسبت به هنر نقاشی خودمان بیگانه باشد، اما یک فرد خارجی این هنر را با آغوش باز بپذیرد. در کل باید به این نکته اشاره کنم که در تمام دنیا، برای هنر اصیل ایرانی احترام خاصی قائلند و تحت تاثیر آن قرار می گیرند. به خصوص که هنر نقاشی ایرانی از محتوای عظیم عرفانی نشأت گرفته و بیننده را به اعماق احساس رهنمود می سازد. مردم ملل خارجی وقتی آثار خوب را ببینند و آنها را بشناسند، سخت تحت تاثیر قرار می گیرند. به نظر من ، مهم ایجاد رابطه بین اثر و بیننده است. اگر یک اثر هنری بتواند با تمامی بیننده ها ، در هر کجای دنیا رابطه تنگاتنگ و نزدیک برقرار کند، هر علاقمندی ، آن را پذیرا شده، به خوبی می پذیرد. ما زمانی می توانیم نقاشی خود را در همه جای دنیا اشاعه دهیم که تمام مردم دنیا بتوانند، رابطه نزدیک بین احساس و دید خودشان با اثر هنری ما برقرار سازند. به عبارت دیگر، نقاشی ما باید با بینندگان مختلف دردنیا، غریبه نباشد. در آن صورت این هنر کشش و جذبه ای پیدا می کند که بینندگان بتوانند آن را به خوبی تماشا کنند و زمانی که مورد نقد و بررسی قرار گرفت، محتوای آن در دل و ذهن بیننده بر جای خواهد ماند. من فکر می کنم، در سبکی که دنبال می کنم این رابطه بتواند در حد خوبی بین اثر و بیننده به وجود بیاید. فرق نمی کند چه در ایران و چه در هر گوشه دیگری از دنیا.
من تاکنون نتایج سودمندی را در این خصوص به دست آورده ام. سبکی که من دنبال می کنم، در عین حال که اصالت نقاشی ایرانی را دارد، با مردم دیگر ملل نیز بیگانگی ندارد.
استاد موقعیت کنونی هنرهای ملی واسلامی ما را چگونه ارزیابی می کنید؟
در ایران که خوشبختانه مورد استقبال عموم قرار گرفته است و با وجود دانشکده های در حال تأسیس یا تأسیس شده، جوانها به تدریج متوجه این سبک و مکتب شده، به آن روی آورده اند. من امیدوارم این مکتب بتواند در همه جای ایران و در تمام دانشکده های آن تعمیم پیدا کند و همه افراد با علاقمندی و پشتکار تمام، این راه را ادامه دهند.
وقتی در دوره های مختلف دقت کنیم و هنر ایران را با هنرکشورهای مشرق زمین، مثل چین ، ژاپن و غیره مقایسه نماییم ، درمی یابیم که در هنر ایران ، سبکها، مکتبها، ایده ها و عقایدی وجود دارد که خود هنرمندان به آن پرداخته اند ، در حالیکه در چین ، ژاپن و دیگر ممالک، بیشتر تداوم برقرار است. یک نقاش چینی هر راه و روشی را که دنبال کند – چه پیرو نقاشی نو باشد، چه پیرو نقاشی مکتب قدیم – اصالت هنر چینی در کارهای او به خوبی مشهود است، اما ما در برشهای مختلفی از تاریخ، حالتهای متفاوتی را در نقاشی خود شاهد بوده ایم. حتی بعضی از آثار، نشان نمی دهند که نقاشی ایران است یا اروپایی یا آمریکایی با ... . بالطبع آن آثار نمی تواند هویت اصیل نقاشی ما را در خود داشته باشد. تصور می کنم که این آثار نتوانند جای درخوری در دنیا برای خود باز نمایند ، چون افردای که در این راه ، در مکانهای مختلف دنیا کار می کنند، قدمهای سریعتری نسبت به ما برداشته اند. من فکر می کنم که اگر نقاشان ایرانی به اصالت خود بازگردند و بتوانند محتوای عمیقی که در فرهنگ خود ما وجود دارد را در آثار خود منعکس کنند، بدون شک به نتایج مفید و مهمی خواهیم رسید. در اینجا به خانواده هایی که دارای فرزندانی مستعد درهنر نقاشی هستند ، توصیه ای می کنم ؛ دیده شده که بعضی می گویند نمی توان از طریق نقاشی زندگی کرد یا اینکه از طریق هنر، نمی توان زندگی روزمره را گذراند! ، بر عکس من معتقدم که اگر خانواده ها متوجه شدند فرزندان آنها (چه پسر و چه دختر) دارای استعداد ویژه ای هستند ، کودکان خود را در راه هنر هدایت کنند. فرزندان را کمک و همراهی نمایند تا آنها نیز بتوانند استعداد خود را به مرحله ظهور برسانند. همانطور که پدرم – رحمة الله علیه – نسبت به علاقه و استعداد من به نقاشی بی اعتنا نبود و من را به انجام کار هنری تشویق می کرد، من خدا را شکر می کنم. در وضع فعلی ، از زندگی هنری خود بسیار راضی هستم. ما اعتقادات بسیار عظیم و اساسی ای در دین و مذهب خود داریم ، می دانیم که خداوند رزاق است و مشیت و روزی اشخاص در ید تصرف اوست و جز خواست الهی ، هیچ زندگی به وجود نمی آید و به کمال نمی رسد. پس وقتی که این نکته را قبول داریم، باید بدانیم که یک کار یا یک شغل به خودی خود نمی تواند برای خود ایجاد اعتبار کند. تنها خداست که می تواند روزی و رزقی را که بر هر بنده ای مقدر است به مشیت خود قرار دهد. باز هم می گویم که خانواده ها باید بچه ها را تشویق کنند به هر هنری که آنها علاقمند هستند. ان شاء ا... که فرزندان آنها به درجات خوب و متعالی خواهند رسید و در فرهنگ آینده مملکت اعتبار و درخشش پرفروغی خواهند داشت.
استاد به نظر شما چگونه با حفظ هویت فرهنگی، هنر ملی ما می تواند با جهان خارج ارتباط برقرار کند؟
ما می توانیم این مسئله را از جهات مختلف مورد بررسی قرار دهیم. آیا ما از لحاظ سبک می خواهیم رابطه برقرار کنیم یا اینکه از طریق اشاعه و رساندن هنر ایران به ممالک مختلف جهان.
چنانچه در مکانهای مختلف دنیا مطالعه کنیم، می بینید که آثار مختلف هنری در هر منطقه وضع خاص خود را دارد. به عنوان مثال نقاشی چینی یا صنایع دستی چین ، تنها زمانی توانست در دنیا اشاعه پیدا کند که اولا از لحاظ جنسیت درحد اعلا بود، در ثانی اصالت خود را حفظ کرد.
استاد آینده هنرهای ملی و اسلامی را چگونه می بینید ؟
من آینده هنرهای ملی و اسلامی ایران را بسیار خوب می بینم. چون من هر سال که به ایران می آیم و مطالعه می کنم، می بینم بازگشت خوبی در حیطه هنرهای ایرانی و اسلامی به وجود آمده است. من در سالهاهای قبل که تدریس می کردم، با مشکلات بسیاری مواجه بودم و آن موج نو و حالت غربزدگی بود که در هنر ما به شدت به چشم می خورد اما در حال حاضر می بینیم که با ایجاد نمایشگاهها و افزایش علاقمندی جوانهایی که در این راه قدم گذاشته اند، به تدریج توجه عموم نسبت به هنرهای اصیل اسلامی بیشتر می شود. جای امیدواری است ، امیدوارم با ایجاد دانشکده ها و ایجاد انجمنهای هنری، نقاشی اصیل ایرانی بتواند بیشتر در اذهان عمومی جای خود را باز کرده و خود را ارائه نماید. به فرموده حافظ :
سالهای دل طلب جام جم از ما می کرد و آنچه خود داشت ز بیگانه تمنا می کرد
ما در فرهنگ و هنر خودمان از اصالت عظیمی برخورداریم وفکر نمی کنم لازم باشد ، دست نیاز به نقاط دیگر دنیا دراز کنیم. آنچه مسلم است، نقاشان و هنرمندان ایرانی که در این راه قدم می گذارند لازم است نسبت به آنچه در دنیا می گذرد، بی اعتنا نباشند، چیزهایی را که در هنر دیگر ممالک جهان است ، یاد بگیرند و در هنر خود مستحیل کنند، نه اینکه هنر خود را در هنر دنیا بی رنگ نمایند.
استاد در انتهای این گفتگو، آیا رهنمودی برای هنرمندان نگارگر و به خصوص جوانان هنرمندی که در راه نقاشی ایرانی تلاش می کنند دارید؟
من تنها چیزی که می توانم بگویم این است: آنچه می تواند ، هنرمندان را به درجه ای رفیعی برساند، اول از همه، ایمان به خداست. اخلاص و ارادت کامل به ذات پاک پروردگار.
هنرمند نگارگر، قلمی که می زند جز در راه رضای او نباید باشد و جز در راه تزکیه نفس و پالایش درون خود نباید حرکتی انجام دهد . هنرمند قبل از اینکه بخواهد یک هنرمند واقعی باشد، باید روح و نفس خود را تزکیه کند و با پشتکار و مطالعه، خصوصا در حال و احوال هنرمندان دیگر، فکر خوبی را ارائه دهد. به نظر من ، هنرمند هیچگاه نباید قبل از انجام کار، به فکر در آمد حاصل از آن باشد. اگر هنرمند خوب کار کند، بدون شک این کار برای او درآمد خوبی به همراه خواهد داشت. در ابتدای کار، نباید فکر کرد که چقدر کار انجام بدهیم که بتواند برای زندگیمان مکفی باشد ، بلکه یک هنرمند باید ایثارگرانه تلاش کند تا ان شاء ا... بتواند موفق شود.
علاقمندان جهت بازدید از تابلوهای استاد فرشچیان می توانند به آدرس اینترنتی
سهراب سپهری
.سهراب سپهری شاعر و نقاش هنر مند روزگار ما به سال 1307 ش در قم به دنیا آمد تحصیلات ابتدای را در قم و متوسطه در کاشان به انجام رساند و راهی دانشگاه تهران شد ودر هنر کده نقاشی دانشکده هنر های زیبای تحصیلی خود را به سرنجام رساند در سال 1332 به دریافت نشان درجه اول علمی از دانشکده ی هنر های زیبا نایل شد سپس کارگاه نقاشی ایجاد کرد و به آفرینش آثاری بدیع پرداخت و کشور های اروپا و ژاپن و هند ،آنها را به نمایش گذاشت.سپهری در شعرکلاسیک فارسی آثاری بر ارج دارد . با اینهمه ،نخستین مجموعه ای شعر نیمایی خود را به سال 1320 با نام (مرگ رنگ )منتشر کرد . که استقبال چندانی رو به رو نشد دو سال بعد مجموع ای دیگری را به نام ( زنگی خوب )انتشار دادوهشت سال بعد کتاب دیگری با نام (آواز آفتا ب ) متنشرکرد . مجموعه آثار سپهری در یک مُجلد به نام (هشت کتاب ) با رها از سوی کتابخانه ی طهوری انتشار یافته است که مشتمل است برای کتابهای :مرگ رنگ ، زندگی خواب ،آواز آفتاب ، شرق اندوه ، صدای پای آب ،مسافر حجم سبز (ما هیچ ما نگاه ). سپهری نیز چون برخی دیگر از شاعران مکتب نیما ،در آغاز ،از نیما تاثیر بسیاری گرفت که این تاثیر در کتاب (مرگ رنگ )پیدا است .اما اندک اندک سبک خویش را پیدا کرد سبکی که از شاعران امروزی کارش ممتاز است .در شعراو ،قالب ،نیمای است و گه گاه چهار پاره هایی خوش آهنگ ومضمون نظیرشعری با عنوان (روزنه ای به رنگ )وگاه ازآن گونهاست کهآن را (شعر سپید) می نامند. 1
سهراب سپهری به سال 1359 در گذشت ودر (مشهد اردهال )- کاشان – به خاک خفت .2
1- استاد عزیز الله کاسب – زندگی نامه شاعران ایرانی – انتشارات گلی – سال 1381
2- استاد عزیز الله کاسب – زندگی نامه شاعران ایرانی – انتشارات گلی – سال 13
میکل آنژ
(1564-1475) پیکر تراش ،نقاش ومعماری پر شور وناآرام بود که انعکاس شخصیت وی را در آثار او می تون ملا حظه کرد .یکی ازنخستین آثار پیکرسازی اومجسمه (داود )است که دارای بدنی عضلانی وچهره ای سر شاراز نیرو است . حالتی که آن را بنام (فعالیت آرمیدن) می نامند واز ویژگی های آثار میکل آنژ است .
پیکره پرابهت مشهور(موسی)نیزدارای چنان نیروی تسخیرکننده ای است که معاصرانش آن را رعب آور می خوانند، حالت (فعالیت آرمیده) پیکره داود را دارد.این پیکره هم سر خود را به یکسو گردانده وحالت مردی نیرومند را نشان می دهد که نشان می دهد که خشم رعب آوری ازاندامها وچشمان غضب آلودش می تراود.ازمعروف ترین آثار نقاشی میکل آنژ ،نقاشیهای او برسقف کلیسای سیستین است هرچند میکل آنژ نقاشی را حرفه ی اصلی خود نمی دانست وپیکره سازی را در مقامی برتر قرارمی داد،کار نقاشی برسقف این کلیسا را به تنهایی ودر مدت 40 سال به اتمام رساند.دراین طرح عظیم،وی بیش از 300 پیکره را در حالات مختلف خلق کرد. موضوع این اثر ،خلقت ،هبوط و رانده شدن انسان است. در تصاویر فوق مثل همیشه وی بر پیکره ی آدمی تاکید می کند. میکل آنژ در اینجا پیکره های را درحالت برهنه یا باردایی بدون هیچ پس زمینه ای،با رنگ آمیزی تزئینی ،با احساس پیکرتراشانه،ترسیم می کند. صحنه(آفرینش آدم)دیگر تفسیر سنتی از آفرینش نیست،بلکه تفسیری شجاعانه وسراپا انسانی از حادثه ای ازلی است. حالت بدن آرام که زمینی است سنگین می باشد . اما خداوند بالتر قرار داده شده ودرردایی ابر گونه قراردارد.خدایا نوک انگشتان خودبه بدن آدم حیات میدهد.ارتباط میان خدایان وقهرمانان که از موضوعات آشنایی اساطیر عهد کلاسیک بود ،در اینجا به طرزی طموس به کار گرفته شده وخدا وانسان هر دو از یک ماده ساخته شده و هر دو غول آسا هستند . این نقاشی نشان می دهد که انسان عصررنسانس با چه جسارتی خداوند رادرمقام فرمانروای آسمانهای در تفسیری یونانی تجسم می کند و به این ترتیب ما آمیختن سنن ما قبل مسیحی وسیعی را شاهدیم . به طور کلی میکل آنژ در آثار خود کشش وتنش روانی را به نمایش می گذارد.تنشهای وابهامات سبک میکل آنژ بعد ها به سبک موسوم به(شیوه گرایی) (منریسم )راه یافت .(1)
میکل آنژهنرمند نابغه ی اوج رنسانس که بیشتربه واسطه ی مجسمه های تاریخی (موسی) (داود) و(بردگان) شناخته می شود،در اعتلای هنر نقاشی اوج رنسانس نیز سهمی به سزا دارد نقاشی های دیوار کلیسای سیستین واتیکان از مفاخر تاریخی نقاشی محسوب می شود . این نقاشی های شامل صحنه های از آفرینش آدم وداوری اخروی می باشد که در ترکیبی استسنایی از طراحی ،رنگ ونور وتاریکی با دقتی علمی تصویر شده است .(2)
میکل آنژ ذاتا یک پیکر تراش بود وقلبی لبریز از اشتیاق به ایجاد کیفیت سه بعدی نمایی در سینه داشت .
1- دکتر امیر حسین ذکرگو- سیر هنردر تاریخ (2)-ناشر شرکت چاپ ونشر کتابهای درسی ایران- تهران چاپ هشتم 1386
2- ناهید- علی اصغر میرزایی مهر – آشنایی با مکاتب نقاشی – ناشر شرکت چاپ ونشر کتابهای درسی ایران – سال 1382
6
میکل آنژذاتا یک پیکر تراش بود لبریز از اشتیاق به ایجاد کیفیت سه بعدی نمایی در سینه داشت .ابزار طراحی ،خواه. قلم وخواه.کنتهی سیاه یا قرمز ،وسیله ی مطلوبی بود که وی به وسیله ی آن میتوانست رویای عظیم خویش را درباب یک انسانیت حماسی وزبان تصویر برگرداند. انسانیتی که وی از ارزشهای معنوی آن عمیقا آگاهی داشت ومصمم بود که تا واپسین نفس پاس آنها را نگاه دارد. .
1- مادونا وکودک با سنت آن .این طراحی ،وبعضی از طراحی های صحنه های جنگ ،گواه بر ارتباط میان میکل آنژ ولئوناردو در سالهای اقامت در غلورانش می باشد: سالهایی که از زمان بازگشت میکل آنژ از رُم تا زمان کار برروی صحنه های (جنگ) در سالادل کانسیگلیو در کاخ وچی یو ادامه داشت .
امپرسونیست ها در آغاز به تاثیر از عکس وبرای القای حرکت دراز بین بردن خطوط محیطی می کوشیند که این روش ازآثار کامیل کورو به آنها منتقل شده بود . اما پس از گذشت 20 سال سزان دوباره به ارزش خطوط محیطی پی برد و از آنها در نقاشیهایش استفاده کرد.1
2- اسکیس عای مختلف – این طراحی ها، ونیز طراحی پیشین ، را باید متعلق به سالی دانست که در آن میکل آنژ،پس ازمراجعت به فلورانس، نقاشی ها و مجسمه های متعددی با شوره مادونا وکودک بوجود آورد . دو مجسمه ی پی تی وتاده یی (توندو) که پیشتر ذکر کریم ، (توندو)ی سفارش آنیولودونی (در اوفیزی) وگروه مجسمه های بروژ همه متعلق به این دوره هستند . اما تاریخ دقیق پیدایش این آثار، بخصوص (مادونای بروژ) که در تنها سند متعبر مربوط به آن صبت از انتقال مجسمه به فلاندرز در اوت 1506 شده است ، هم چنان در پرده ابهام باقی است .
3و4 – طراحی از چهره – رابطه این دو طراحی با فیگور های سقف سیستین به گونه ای دیگر است.بین چهره ی مرد جوان وچند تا از (برهنه ها) وآدم در فرسک (آفرینش) شباهت های دیده می شود . سر پیرمرد را چهره ی پاپ ژولیوس دوم ونیز طراحی برای زکریاس ویا حز قیال نیی دانسته اند . شاید هم بتوان این طراحی ها را نمونه های از اسکیس های چهره زن باللای تنه ی مرد در سمت چپ طراحی منروپولیتن دانست واحتمالا به وسیله ی هنر مند دیگری کشیده شده اند .
5- طرح چهره ی یک زن – این طراحی ،همچون طراحی پیشین ،به فیگورهای سقف سیستین ارتباط داده شده است اما بیشتراحتمال داردکه اندک زمانی پیش ازساختن نخستین پیکرهای مربوط به مقابر خاندان مدیس کشیده شده باشد .
6- طرح یک چهره- تاریخ این طراحی اغلب موضوع مجادله قرار گرفته است ، اما کیفیت ممتاز آن هرگز مورد تردید نبوده است . خصوصیات چهره ی حضرت مریم دردونی (توندو) وهم با چهره (حضرت یونس) در سقف سیستین مطابقت دارد.
1- محسن میراثی – نقاشان بزرگ وعکاسی - انتشارات دانشگاه شاهد 35- 1379
2- ماریا ویتوریا بروینولی - طراحی های فیگوراتیو میکل آنژ- محسن کرامتی- انتشارات بهار – چاپ اول1378-3- ماریا ویتور یا بروینولی - طراحی های فیگوراتیو میکل آنژ– محسن کرامتی-انتشارات بهار – چاپ اول 1378
7
پل سزان در نوزدهم ژانویه 1839 راکس آن پرووانس (3) به جهان آمد (1)خانواده اهل دهکدهای است به نام(سزان)(سزانا)(4)دربخش ایتالیائی مون ژنور(5)اما تابار فرانسوی است.
نخستین جعبه رنگ را پدرش به او هدیه کرد.
پدر ومادر از اینکه می دیدند پل این قدر بامیل ورغبت سرش به قلم ورنگ گرم شده خوشحال بودند. قلم ورنگ سرگرمی مسالمت آمیزی بود که به فرونشاندن طغیانهای شخصیتی کمک می کرد که به طرز غربی پر شور وشر وپر جنب وجوش بود وآمیزه ای از خشونت لجام گسیخته وحساسیت کم وبیش زنانه بود.
هنگامی که پل سزان به ده سالگی رسید به مدرسه شبانه روزی سن ژورزف رفت .
سزان تنها شاعر نبود : بلکه بلکه سودای موسیقی دان شدن نیز داشت .
خارج از ساعت مدرسه ،سزان در کلاسهای موزه ی شهرداری تعلیم طراحی ونقاشی می دید.
(( از من دور باد فرم را دست کم بگیرم ! این حرف احمقانه است ، چون بدون فرم ، ممکنست تا آنجا که به خود فرد مربوط است نقاشی بزرگی بشود ولی نه در نظر دیگران . از طریق فرم است نقاشی را می فهمند ، قدرش را می دانند.))(2)
سزان از قلم موهای بسیار نرمی استفاده می کرد که از موی سمور یا موش خرما ساخته می شد ؛ بعد از هر نوبت کار آنها را در لیوان پر از تربانتین می شست . مهم نبود که با چند قلم آغاز به کار می کند ،چون تنها در یک نشست همه را به کار می گرفت وچنان سرا پای خود را آغشته به رنگ می کرد.
هر گاه شخص شیوه ی کار کردن سزان را بداند ، فهم علت سختی وضخامت نقاشی او بسیار آسان می شود .از آنجا که با رنگ ضخیم نقاشی نمی کرد بلکه لایه های به نازکی آبرنگ را بر هم می گذاشت رنگ آن خشک می شد؛ ونیز هرگز در بند آن نبود که وقتی لایه های زیرین وزبرین در زمانهای مختلف خشک شود ،تضاد درونی رنگها در سطح تابلو ترک ایجاد کند.
زیر دست ژیبر (6) در مدرسه ی طراحی اکس آموزش می بیند؛در همین جاست که در 1858 برنده ی جایزه ی دوم طراحی می شود. همچنین به مطالعه ی موسیقی روی می آورد؛ شور واشتیاق بسیارو انگر نشان می دهد. همراه باید وزولا به گشت وگذار در اطراف شهری می پردازد.
1- آمبرواز هلا- زندگی وهنر سزان – انتشارات نگاه – 1369
2- آمبرواز هلا- زندگی وهنر سزان- انتشارات نگاه – 1369
3-aix- en- province
4-cesena
5- mont genevre
6- gibert
8
یکی از مهم ترین نقاشان پست امپرسونیست (پل سزان) می باشد که نتیجه ترجربیات او دریچه ای نو به سوی دنیای نقاش نوین گشود . تاثیرات بسیار بر نقاشان قرن 20 گذاشته .وی می گفت : می خواهم از امپرسیونیسم چیزی محکم وماندگار مانند هنردرون موزه ها بسازم (1)
برسی آثار سزان مبین عدم تاثیر پذیر وی از نمود ظاهری عکس است.
بر خلاف نقاشان امپرسونیست مانند(مانه)(دگا)(مونه) که از دست آورده های عکاسی متاثر شدند،سزان در نقاشی به دنبال نتایجی بود که عکس وعکاس در روند تکامل آن موثر نبودند. اما سزان نیز در طول دوران زندگی هنری خود به دفعات مختلف از عکس در تکمل آثارش کمک گرفت.
برسی این آثار نشان می دهد که سزان از عکس صرفا به عنوان طرح مقدماتی استفاده کرده وترکیب بندی وسایه روشن آثارش کاملا آزاد بوده است.یکی از عوامل که در عکاسی از فضای باز وجود دارد از وضوح خارج بودن اجزای دور یا به طور کلی پس زمینه تصویر می باشد.
همان طور که پرده ی سزان نشان می دهد وی به این مساله توجه داشت وبا آنکه در عکس مورد توجه وی درخت های سمت راست تا حد زیادی از وضوح بر خوردارند ،وی در ترسیم آنها تا حد زیادی از وضوح آنها کاسته وبا ایجاد حالت محو به عمق تصویر افزوده است واین دقیقا همان نتیجه ای است که عکاسبا باز کردن (دیافراگرم) وکاهش عمق میدان دست می یابد. سزان در ترسیم تکچهره نیز از عکس استفاده کرده است.
سزان به اصلاح ترکیب بندی عکس پرداخته ویا تعویض جهت نگاهوایجاد سایه روشن قوی حالتی خشن ومتفکر به چهره بخشید.
او نقاش کند دست بود ودر یافته بود که پیدا کردن مدلی که هر روز بتواند مانند روز قبل حالت بگیرد کاری مشکل؛بنابر این مطالعه ی ساخته ی منجمد شده دوربین درنظر بسیار مفید تر از وقتی بود که نقاش خود را گرفتار مدل زنده می کرد(2)
1 - گاردنر، هلن هنر در گذر زمان 2-cokeو van deren و the painter and the photograph و p.83.
نامه نامه ها سزان(3)
به کامیل پیسارو
دوست عزیز، اکس،23اکتبر 1866
….در گفتگو از خاکستری کاملا حق با توست ،زیرا خاکستری تنها رنگی است که بر طبیعت مسلط است به چنگ آوردن آن به طرز وحشتناکی دشوار است
به یک هنرمند جوان
(دوست وآشم گاسکه)
قسمتی از نامه
….شاید من زود به دنیا آمدهام . من بیشتر نقاش نسل شما هستم تا نسل خودم…شما جوانید ،نیروی حیاتی دارید؛انگیزه ای به هنرتان می بخشید که تنها کسانی که شور وعاطفه دارند می توانند ببخشند. من… من حس میکنم که دارم پیر می شوم . من فرصت ندارم تا حرفهایم را بیان کنم … بگذار کار کنیم!..
ادرک مدل و تحقیق واجرای آن گاه بسیار دیر دست می دهد…
پاره ای از آراء سزان :
(در نقاشی دو چیز به کار است :چشم وذهن؛ هر یک از این دو باید دیگری را یاری میدهد. ضروری است که بر بستر تکامل متقابل آنها کار را پیش ببریم؛ در چشم با نگر یستن به طبیعت وذهن با منطق حسیات سامان یافته (1) که زمینه ی به وسیله بیان (2) را فرام می آورد.)
(نقاشی از روی طبیعت به معنی نسخه برداری موضوع نیست ، بلکه به معنی تحقیق حسیات هنرمند است.)
۱- organized 2- means of expression
3- آمبرواز ولا- زتدگی وهنر سزان – علی اکبر معصوم بیگی – انتشارات نگاه – تهران 1369
10